Trung thu đầu tiên ở nhà mới

Thành phố Việt Trì, năm 1998.

Gần 20 năm trước, gia đình tôi sa sút về kinh tế và phải chuyển ra sống trong khu tập thể ở thành phố Việt Trì. Khu nhà có 6 tòa, tọa lạc ở trung tâm thành phố, nhưng lại khá cũ kỹ vì được xây dựng vào những năm 70, chủ yếu dành cho công nhân nhà máy dệt và những gia đình trẻ, lúc nào cũng sầm uất và huyên náo. Tôi còn nhớ như in buổi tối ngày về nhà mới, được bố dắt đi trên những bậc thang cũ và tối, tôi chột dạ hỏi:

– Bố ơi, mình không về nhà à bố?
– Mình đang về nhà đây con.
– Nhưng nhà mình ở trên ông nội cơ mà. Con muốn về nhà cơ. Huhu…
– Sắp về tới nhà rồi con, ngoan nào. Mẹ nhẹ nhàng dỗ dành.

Từ hôm ấy, tuổi thơ của tôi, một đứa trẻ hiếu động, tinh nghịch bước sang trang mới. Nếu bạn đã từng say mê những cuộc phiêu lưu của Tom Sawyer trong những trang truyện của Mark Twain, thì bạn sẽ dễ dàng tưởng tượng ra cách mà tôi đã lớn lên. Tuổi thơ của tôi là những buổi trưa trốn nhà tụ tập đi dãi nắng, bắn bi hay lang thang khắp các đồi sim, đồi sắn để tìm ra những con đường mới, những người bạn mới. Có lần, chỉ vì tò mò về những tù nhân, tôi đã một mình đi bộ qua 3 quả đồi, rồi đi dọc theo đường sắt chỉ để nhìn thấy họ lao động.

Ngày đó, lũ bạn ngưỡng mộ tôi lắm vì tôi có một thùng đồ chơi khổng lồ cộng với 3 rổ bi và đặc biệt, tôi có ông “bạn thân” (tức bố Tiến béo) bắn bi rất đỉnh, thỉnh thoảng lại xuống chơi cùng, giúp tôi ăn hết số bi của chúng nó. Giờ thì ông “bạn thân” ấy cũng già rồi, tóc ông đã hoa râm, bụng ông đã to và tôi thì không còn ý định chơi trò này nữa. Những trưa hè, lũ trẻ xúm xít nghe tôi kể chuyện về bố rằng bố tôi rất tuyệt, mua cho tôi nhiều đồ chơi nhất khu, lại hay đưa tôi đi đây đi đó. Những tiếng “ồ”, “à” vang lên cùng những cặp mắt long lanh, to tròn, khiến tôi lấy làm hãnh diện lắm, cũng vì thế mà tôi được tôn lên làm “đại ca” của xóm.

Tôi và bố Tiến ngày ấy

Ngôi nhà gia đình tôi thuê nằm ở tầng 4 tòa A1, ngay mặt đường, quá là tiện, chả bao giờ tôi đi học muộn cả, cho đến bây giờ tôi vẫn nhớ như in từng chi tiết. Nói là nhà cho sang miệng, nhưng thực ra đó chỉ là căn phòng rất nhỏ được ngăn đôi bởi chiếc tủ đứng, có một cửa sổ lớn và ban công nhỏ, bếp với nhà tắm là một. Nhưng tôi lại thích thú vì được ở trên cao, mát mẻ và được quan sát xung quanh. Gia đình tôi thường lấy nước ăn ở cái giếng tập thể “to đùng cách mạng” giữa 2 tòa nhà. Chiều chiều, bố con lại lỉnh kỉnh nào xô, nào chậu, múc nước sinh hoạt, tắm giặt thật là vui.

Lần đầu tiên đón Trung thu ở nhà mới, tôi vô cùng háo hức. Mẹ tôi hôm đó cũng chuẩn bị mâm ngũ quả rất là to với biết bao na, bưởi, hồng, chuối, bánh kẹo. Tôi tranh thủ gọi mấy đứa bạn thân là thằng Quý đen và thằng Nô xuống đường đi chơi Trung thu do khu tổ chức.

Cái cảm giác được mẹ cho nghỉ học bài buổi tối để đi chơi thật tuyệt! Trẻ con cứ chơi là nhất chứ còn chuyện phá cỗ cũng chỉ nhì thôi. Tôi háo hức rảo bước thật nhanh khi nghĩ đến những trò vui chơi, chạy nhảy, nhưng khi đến nơi thì tôi cảm thấy có gì đó không đúng. Tôi phải đứng xếp hàng cùng nhiều đứa trẻ lạ khác trong khu tập thể, xem các anh chị thanh niên tình nguyện múa hát rồi phát kẹo mà tôi thì chả thích ăn kẹo chút nào. Tệ nữa là mấy thằng nhóc trong xóm tôi lại không nghĩ như tôi. Chúng hám kẹo, xếp hàng ngoan ngoãn rồi ngồi nghe ca nhạc như mấy chú cún vậy. Tôi thấy mình thật lạc lõng, đành ngồi xem biểu diễn xong.

Và sau đó, cũng đến màn tôi yêu thích nhất. Mọi người quây tròn lại xem múa lân. Ông địa nhìn vừa béo lại mặt to nữa, nhưng nhìn qua là biết chú Thanh chả – bố thằng Nô rồi. Con lân khá là dài, phải đến 5, 6 người chui ở trong. Đầu lân rât lớn, đỏ rực sặc sỡ và lắm râu nữa, thỉnh thoảng còn chớp chớp mắt, với nhiều động tác nhảy múa uyển chuyển, điêu luyện. Lũ trẻ chúng tôi vừa ăn kẹo vừa nhún nhảy theo điệu nhạc múa lân, cười đùa, hò hét đến khản cả cổ.

Sau đó, đoàn lân bắt đầu di chuyển qua các con phố, chúng tôi nối thành một hàng dài chạy theo, vừa chạy vừa vác đèn ông sao, vừa nhảy múa, hò reo trong những tràng vỗ tay không ngớt. Khi đoàn lân kéo về tòa A1, lo lắng mẹ sẽ trông thấy rồi bắt về học nên tôi liền tách tốp, chạy về phía cuối để mẹ có ra cũng không nhìn thấy.

Đoàn lân nhảy múa dưới sân nhà A1, tiếng hát hò ầm ĩ thu hút sự chú ý của tất cả mọi người. Các cô chú từ trong nhà đổ ra ban công để xem. Không khí tưng bừng của ngày hội đêm rằm khiến tôi vui sướng. Bố mẹ tôi cũng đứng ở lan can tầng 4 nhìn xuống xem múa lân mà không biết thằng con mình đang nép nép theo dõi xem bố mẹ có nhìn thấy mình không (Mẹ tôi nghiêm khắc lắm, suốt ngày bắt tôi ngồi học thôi, không cho đi chơi đâu cả).

Mười phút sau, đoàn lân bắt đầu di chuyển ra khỏi sân toà A1, tôi lẩn theo lũ bạn với mong ước bố mẹ sẽ không nhìn thấy mình. Nhưng than ôi, tiếng gọi quen thuộc của mẹ vọng xuống: “Huy ơi, về phá cỗ rồi học bài !!!”. Còn bao nhiêu trò chơi phía trước chờ đợi cơ mà, sao lại phải về sớm thế cơ chứ. Tôi nhìn lên tầng 4 trả lời: “Vâng ạ!”, rồi chạy một mạch về nhà trong niềm tiếc nuối, được cái là sẽ được phá cỗ cùng bố mẹ rồi ăn bánh trung thu. Lúc này, trăng đã tròn xoe và lên cao lắm rồi, làn gió thu heo may cũng thật mát.

Tôi và bố Tiến bây giờ

Trung thu đầu tiên ở nhà mới là một mảnh ghép đáng nhớ trong thời thơ ấu của tôi. Mong rằng anh chị em trong công ty khi đọc những dòng này, ký ức những ngày trẻ thơ sẽ hiện về, và có một kì Trung thu 2017 trọn vẹn ý nghĩa bên gia đình và người thương.

Nguyễn Xuân Huy